دوشنبه, ۳۰ بهمن ۱۳۹۶

وظایف ضابطین در مواجعه با جرائم مشهود و جرائم غیر مشهود

و

وظایف ضابطین در مواجهه با جرائم مشهود  و جرائم غیر مشهود

طبق مقررات ماده ۲۱ قانون آئین دادرسی کیفری ، جرم در موارد زیر مشهود محسوب می شود :

  • در صورتی که جرم در مرئی ومنظر ضابطین واقع شده یا بلافاصله مأمورین در محل وقوع جرم حضور یافته یا آثار جرم را بلافاصله پس از وقوع مشاهده نمایند .
  • در صورتی که دو نفر یا بیشتر که ناظر وقوع جرم بوده اند یا مجنی علیه (قربانی جرم )بلافاصله پس از وقوع جرم ، شخص معینی را مرتکب جرم معرفی نمایند .
  • بلافاصله پس از وقوع جرم علائم و آثار واضحه  یا اسباب و دلایل جرم در تصرف متهم یافت شود یا تعلق اسباب دلایل یاد شده به متهم محرز شود .
  • در صورتی که متهم بلافاصله پس از وقوع جرم قصد فرار داشته یا در حال فرار یا فوری پس از آن دستگیر شود .
  • در مواردی که صاحبخانه بلافاصله پس از وقوع جرم ورود مأمورین را به خانه خود تقاضا نماید .
  • وقتی متهم ولگرد باشد مثل افراد کارتن خواب و فاقد جا و مکان معلوم .

      با توجه به اهمیت دخالت فوری مأموران در جرائم مشهود ، احتمال از بین رفتن دلایل جرم در آینده ، لزوم قاطعیت در برخورد با مجرم و ایجاد احساس امنیت در شهروندان و بالا رفتن اطمینان آنان به پلیس ، قانون اختیارات ویژه ای را هنگام مواجهه با این گونه جرائم برای ضابطین مقرر داشته است .

     مطابق ماده ۱۸ قانون آئین دادرسی کیفری ضابطین در خصوص جرائم مشهود تمامی اقدامات لازم را به منظور حفظ آلات و ادوات جرم ، آثار ، علائم و دلایل وقوع آن و جلوگیری از فرار یا تبانب متهم را معمول داشته ، تحقیقات مقدماتی اولیه را انجام داده و بلافاصله مراتب را به اطلاع مقام قضایی می رسانند .

     بدیهی است در صورت دستگیری متهم توسط ضابطین تحت هیچ شرایطی حق اخذ تأمین یا تضمین از متهم و یا ادامه بازداشت وی را بدون صدور دستور قضایی ندارند وتنها در صورت وجود عذر موجه و یا عدم دسترسی به مقام قضایی می توانند صرفاً متهم را به مدت حداکثر ۲۴ ساعت در تحت نظرگاه مصوب و مورد تأیید ، نگهداری و سپس به همراه پرونده به نظر مقام قضایی برسانند . (مواد ۱۹ و ۲۴ قانون آئین دادرسی کیفری)

 

 

     بنابراین نگهداری متهم بیش از ۲۴ ساعت بدون دستور قضایی از مصادیق بازداشت غیر قانونی بوده و مستوجب مجازات مندرج در ماده ۵۸۳ قانون مجازات اسلامی است۱.

    پس از ورود مقام قضایی تحقیقات صورت گرفته به وی تسلیم می شود و ضابطین دیگر حق مداخله ندارند مگر به دستور مقام قضایی یا ارجاع مأموریت جدید از طرف ایشان . (ماده ۲۵ قانون آئین دادرسی کیفری)

جرائم غیر مشهود

    پس از بیان مصادیق جرائم مشهود و وظایف ضابطین دراین خصوص می توان از مفهوم مخالف آن به راحتی دریافت سایر جرائم که از حیث وقوع ، مشمول آن نباشند جرم غیر مشهود تلقی می شوند . ضابطین در این موارد از اختیارات ویژه مقرر در جرایم مشهود بهره مند نیستند .ضابطین دادگستری به محض اطلاع از وقوع جرم غیرمشهود ابتدا باید بررسی کنند موضوعدر حیطه کاری آنان است یا مربوط به مرجع انتظامی دیگری است . (برای سهولت ، دستورالعمل تقسیم کاری مراجع انتظامی تهران بزرگ در پیوست پایان این مجموعه قید شده است .)

      پس از آن که مشخص گردید موضوع در محدوده کاری همان مرجع است مراتب را جهت کسب تکلیف و صدور دستورات لازم به مقام قضایی ذیصلاح اعلام می کنند . (ماده ۱۸ قانون آئین دادرسی کیفری)

    البته هرگاه اعلائم و قراین وقوع جرم مشکوک  باشد یا اطلاعات ضابطین از منابع موثق قبل از اطلاع به مقام قضایی تحقیقات اولیه لازم را بدون حق دستگیری یا ورود به منزل اشخاص به عمل آورد و نتیجه را به مقام قضایی اطلاع می دهند . (ماده ۲۲ قانون آیین دادرسی کیفری)

    در جرایم غیر مشهود ، پس از ارسال گزارش از سوی مرجع انتظامی به دادسرا یا طرح شکایت از سوی شاکی معمولاً دستورات قضایی جهت تشکیل پرونده مقدماتی صادر می شود .

 

محمد ولی سلطانی گلوردی

نوشته شده توسط بهشهرنیوز در سه شنبه, ۱۰ تیر ۱۳۹۳ ساعت ۱۱:۲۳ ق.ظ

دیدگاه